Kính hiển vi nền tối là dòng kính hiển vi quang học đặc biệt sử dụng bộ tụ quang nền tối để chặn chùm ánh sáng trực tiếp xuyên qua mẫu vật, chỉ cho phép các tia sáng lệch tâm (ánh sáng xiên) chiếu qua mẫu. Kết quả là nền của trường nhìn sẽ có màu đen hoàn toàn, trong khi các cấu trúc, vi sinh vật hoặc hạt vi mô trên mẫu vật sẽ tán xạ ánh sáng và hiện lên rực rỡ, phát sáng như những ngôi sao trên bầu trời đêm. Thiết bị này là giải pháp tối ưu để quan sát các tế bào sống, vi khuẩn dạng xoắn khuẩn (như xoắn khuẩn giang mai) hoặc các hạt keo siêu nhỏ mà không cần nhuộm màu.
Kính hiển vi nền tối là một biến thể kỹ thuật đỉnh cao của kính hiển vi quang học trường sáng thông thường. Thay vì chiếu một chùm sáng thẳng đứng xuyên qua mẫu khiến nền quan sát có màu sáng trắng, kính nền tối tạo ra một góc chiếu nghiêng (ánh sáng xiên).
Thiết bị này được thiết kế để tăng độ tương phản cho các mẫu vật trong suốt, có chiết suất gần giống với môi trường xung quanh (như nước hoặc dầu). Bằng cách biến đổi nền quan sát thành màu tối tuyệt đối, kính làm nổi bật các chi tiết hình thái ngoại biên của mẫu vật với độ phân giải và độ tương phản vượt trội mà không làm phá hủy trạng thái sống tự nhiên của mẫu.
Kính hiển vi nền tối chuyên sử dụng để quan sát các vi sinh vật sống
2. Nguyên lý hoạt động của kính hiển vi nền tối?
Kính hiển vi nền tối về cơ bản có cấu tạo giống với kính hiển vi quang học thông thường nhưng có thêm một đĩa không trong suốt phía dưới thấu kính hội tụ, hoặc một tụ quang đặc biệt có vùng bị bôi đen ở giữa, vì vậy mà ánh sáng từ nguồn không thể đi trực tiếp vào vật kính.
Đường đi của ánh sáng sẽ được định hướng sao cho có thể đi qua mép ngoài của bình ngưng ở một góc rộng và chiếu vào mẫu theo một góc xiên. Và chỉ có ánh sáng bị tán xạ bởi mẫu mới có thể đến được vật kính để hiển thị. Những ánh sáng khác đi qua mẫu vật sẽ trượt khỏi vật kính, do đó mẫu vật được chiếu sáng sẽ nổi bật trên nền tối.
Do đó mà kính hiển vi nền tối là một lựa chọn tốt cho những mẫu vật không rõ ràng, trong suốt và có độ tương phản thấp.
Sơ đồ nguyên lý hoạt động của kính hiển vi nền tối
3. Ứng dụng của kính hiển vi nền tối
Nhờ khả năng bắt trọn hình thái của các cấu trúc siêu nhỏ không thấu quang hoặc trong suốt, kính hiển vi nền tối được ứng dụng mạnh mẽ trong các lĩnh vực:
- Y học và vi sinh lâm sàng: Đây là phương pháp kinh điển và bắt buộc để chẩn đoán, phát hiện nhanh xoắn khuẩn giang mai (Treponema pallidum) hoặc vi khuẩn gây bệnh sốt vàng da (Leptospira) từ dịch tiết của bệnh nhân. Những vi khuẩn này có thân hình cực mỏng, không thể nhìn thấy dưới kính trường sáng thông thường nếu không nhuộm.
- Nghiên cứu tế bào học máu sống (Live Blood Analysis): Theo dõi hình thái, kích thước và độ linh động của các tế bào hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu và sự xuất hiện của các tinh thể acid uric trong giọt máu tươi mà không cần dùng hóa chất cố định mẫu.
- Hóa học keo và công nghệ Nano: Theo dõi các chuyển động Brown của các hạt keo siêu nhỏ, các ống nano cacbon hoặc các phân tử polyme phân tán trong dung dịch dung môi.
- Công nghiệp sản xuất đá quý và vật liệu: Phát hiện các vết nứt vi mô, các bao thể khí, bọt khí hoặc tạp chất bám bên trong các khối pha lê, kim cương hoặc thủy tinh cao cấp.
Hình ảnh mẫu vật được soi dưới kính hiển vi nền tối
4. Ưu nhược điểm của kính hiển vi nền tối
4.1 Những ưu điểm nổi bật của kính hiển vi nền tối
- Hình ảnh được soi bằng kính hiển vi nền tối có độ phân giải cao hơn kính hiển vi trường sáng.
- Lí tưởng để soi các đối tượng không được nhuộm, trong suốt, không hấp thụ hoặc hấp thụ ít ánh sáng.
- Phát hiện trực tiếp được vi khuẩn không thể nuôi cấy có trong mẫu bệnh phẩm
- Không yêu cầu thiết lập đặc biệt, có thể chuyển đổi kính hiển vi quang học sang trường tối.
- Hữu ích trong việc kiểm tra các chi tiết bên ngoài như các cạnh, khiếm khuyết bề mặt hơn so với cấu trúc bên trong.
Kính hiển vi nền tối có những ưu điểm vượt trội
4.2. Nhược điểm của kính hiển vi nền tối
Mặc dù, kính hiển vi nền tối cho hình ảnh đẹp, sắc nét nhưng vẫn có một số nhược điểm sau:
- Hình ảnh trường tối dễ bị hư, biến dạng, độ chính xác chưa cao lắm. Mẫu vật không đủ mỏng hay có mật độ khác nhau giữa các slide sẽ cho những hình ảnh không như ý muốn.
- Mẫu và chất lượng các slide sẽ ảnh hưởng tới độ tương phản và độ chính xác của hình ảnh trường tối. Do đó, cần chú ý tới các slide, nguồn sáng, hạt bụi xung quanh.
- Vẫn có thể xuất hiện các bong bóng khí nếu sử dụng dầu hoặc nước trên tụ quang hoặc slide.
- Cần cường độ mạnh của ánh sáng.
5. Những lưu ý khi sử dụng kính hiển vi nền tối
- Mẫu vật cần được trải mỏng, nếu trải dày có thể ảnh hưởng lớn đến độ tương phản và độ chính xác của hình ảnh.
- Đảm bảo kính không bị bám bụi trong khi tiến hành soi vì chúng sẽ xuất hiện như một phần của hình ảnh, khiến hình ảnh nhận được sẽ không chính xác.
- Nếu sử dụng dầu và nước trên tụ quang sẽ không tránh khỏi việc xuất hiện những bong bóng khí, những bong bóng này có thể sẽ làm hỏng hình ảnh, thậm chí ảnh hưởng đến độ tương phản và cho tiết của mẫu vật.
- Khi dùng kính hiển vi nền tối, mẫu sẽ phải được chiếu sáng rất mạnh nên có thể sẽ làm hỏng mẫu.
Cần chú ý giữ vệ sinh để kính không bị bám bụi
6. Những lưu ý đặc biệt khi sử dụng kính hiển vi nền tối
Để thu được hình ảnh nền tối hoàn hảo, không bị hiện tượng "nền xám" hay mờ ảnh, người vận hành cần tuân thủ 5 nguyên tắc kỹ thuật sau:
- Vệ sinh tuyệt đối vật tư tiêu hao: Lam kính (Slide) và lamen (Cover slip) phải được lau chùi sạch sẽ hoàn toàn bằng cồn tuyệt đối, đảm bảo không bám dính một hạt bụi hay vết vân tay nào.
- Độ dày của lam kính tiêu chuẩn: Bộ tụ quang nền tối rất khắt khe về khoảng cách tiêu cự. Lam kính sử dụng phải có độ dày tiêu chuẩn từ 1.0mm đến 1.2mm. Nếu lam kính quá dày, tiêu điểm của chùm sáng xiên sẽ nằm dưới mẫu, khiến trường nhìn bị mất độ tương phản.
- Sử dụng dầu soi cho tụ quang cao cấp: Đối với các vật kính có độ phóng đại lớn (100X với N.A. > 1.2), bạn bắt buộc phải nhỏ một giọt dầu soi chuyên dụng lên trên mặt thấu kính của bộ tụ quang nền tối trước khi áp lam kính lên, nhằm triệt tiêu sự khúc xạ ánh sáng ra ngoài không khí.
- Giới hạn khẩu độ góc của vật kính (N.A.): Giá trị khẩu độ của vật kính (N.A.vật kính) phải luôn luôn nhỏ hơn khẩu độ của bộ tụ quang (N.A.tụ quang). Nếu vật kính có N.A. quá lớn, nó sẽ bắt được cả các tia sáng trực tiếp, làm mất hiệu ứng nền tối. Giải pháp là sử dụng các vật kính có màng chắn mống mắt tích hợp (Iris Diaphragm) để thu hẹp N.A. khi soi dầu.
7. Mua kính hiển vi nền tối ở đâu uy tín, giá tốt?
Kính hiển vi nền tối là loại kính đặc biệt chuyên dùng trong các phòng thí nghiệm nên đây là sản phẩm có giá trị cao. Do vậy, khi mua loại kính hiển vi này khách hàng nên nghiên cứu, lựa chọn những địa chỉ cung cấp uy tín để có thể yên tâm về chất lượng sản phẩm.
Nếu bạn đang có nhu cầu mua kính hiển vi nền tối thì hãy đến với LabVIETCHEM - đơn vị chuyên cung cấp thiết bị phòng thí nghiệm chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng trên thế giới. Tại LabVIETCHEM, khách hàng sẽ an tâm tuyệt đối về chất lượng sản phẩm đồng thời nhận được sự hỗ trợ tận tình của đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp.
Lựa chọn LabVietChem để mua được kính hiển vi nền tối chất lượng
Bài viết trên đây đã cung cấp cho bạn những nội dung hữu ích và thú vị về kính hiển vi nền tối. Hãy nhanh tay liên hệ với LabVIETCHEM để đặt hàng và được tư vấn chi tiết nhé!
THÔNG TIN LIÊN HỆ LABVIETCHEM:
Địa chỉ khu vực Hà Nội & Các Tỉnh Miền Bắc: Số 9 Ngõ 51 Lãng Yên, Phường Vĩnh Tuy, Tp Hà Nội
Địa chỉ khu vực Hồ Chí Minh: Số 43 đường số 19, Phường An Phú, TP Thủ Đức
Địa chỉ khu vực Cần Thơ: Số 55 đường 3/2, Phường Hưng Lợi, Quận Ninh Kiều, Cần Thơ